بامیلو بلاگ / دسته‌بندی نشده / فناوری‌های آینده؛ آب‌شیرین‌کن‌ با محیط زیست چه می‌کند؟

فناوری‌های آینده؛ آب‌شیرین‌کن‌ با محیط زیست چه می‌کند؟

ایران در سال‌های خشکسالی است و بسیاری از شهرهای آن مانند پایتخت، با بحران آب روبه‌رو هستند. بااین‌حال برای بسیاری از ما این موضوع که می‌توان تنها با 25درصد صرفه‌جویی در مصرف آب از این بحران خارج شد، اهمیّتی ندارد. اما اگر توانایی آن را داشته باشیم که چند سال آینده را بدون آب و با عواقب آن تصوّر کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که بهتر است هرچه‌زودتر با داستان کم‌آبی کنار بیاییم.

تا سال 2150 میلادی جمعیت کره‌ی زمین به بیش از 9 میلیارد و 700 میلیون نفر خواهد رسید؛ درحالی‌که 25 درصد زمین‌های حاصل‌خیز کنونی، تا آن زمان دیگر قابل کشت نخواهند بود. دسترسی انسان به آب شیرین با وجود جمعیّت روزافزون کره‌ی زمین هر روز کمتر می‌شود؛ تا جایی که چند سالی است برای تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی به آب‌شیرین‌کن‌ها روی آورده‌ایم.

این دستگاه‌ها در مناطق ساحلی بسیاری بر روی کره‌ی زمین در حال کار هستند و بسته به اندازه و ظرفیّت، از چند لیتر تا چندصد میلیون لیتر آب شیرین، در روز تولید می‌کنند. تعداد این دستگاه‌ها که مناطق بسیاری را تا کنون از خشکسالی یا کم‌آبی نجات داده‌اند هر سال بیشتر می‌شود. کشور ما نیز طبق آنچه که در خبرها گفته شده، از واردات فناوری آب‌شیرین‌کن‌ها بی‌نیاز شده و درصدد راه‌اندازی تعدادی دیگر از این دستگاه‌ها در مناطق جنوبی است.

‌البته فناوری شیرین کردن آب، ارزان نیست و بسیاری از کشورهای دنیا نیز این فناوری را در اختیار ندارند. همه‌ی آنها نیز قدرت انتقال آب شیرین شده به این روش را ندارند؛ چرا که هزینه‌های انتقال آب نیز سنگین است و این دو دلیل، توان بسیاری از کشورها را برای استفاده از این نوع آب شیرین به حداقل رسانده است. اهمیّت این موضوع برای ما که آب را بسیار آسان و ارزان و با کیفیّت قابل قبول‌تری در اختیار داریم، چندان روشن نیست. در میان کشورهایی که به این نوع استفاده از آب روی آورده‌اند؛ کشورهای حاشیه‌ی جنوبی خلیج فارس، شهرت جهانی یافته‌اند. این کشورها هم آب خلیج فارس را در اختیار دارند و هم مقدار زیادی پول! بنابراین به سراغ آسان‌ترین راه رفته‌اند و مقصد خوبی برای فروش این فناوری از سوی دارندگان آن، شده‌اند.

برای اینکه این موضوع را بهتر درک کنید به این اشاره می‌کنیم که حدود 60 درصد آب‌شیرین‌کن‌های دنیا در حاشیه‌ی جنوبی خلیج فارس قرار دارند و آنچنان در حال کار هستند که طبق گفته پژوهشگران در هر ثانیه حدود 300 کیلوگرم فلزات سنگین مانند مس را وارد خلیج فارس می‌کنند. هرچند که به تازگی فناوری‌هایی برای استحصال این فلزات از پساب آب‌شیرین‌کن‌ها در حال توسعه است؛ اما هنوز آنچنان که باید کاربردی و صنعتی نشده است.


مقاله‌ی مرتبط:   درباره‌ی فناوری‌های آینده در پرواز خیال با رابط‌های مغز-کامپیوتر  و هوش مصنوعی با انسان چه خواهد کرد، بخوانید


desalination-plant

مجمع جهانی اقتصاد در ابتدای سال 2014 این فناوری را برای ترغیب کشورها به سرمایه‌گذاری در آن، جزو ده تکنولوژی برتری که آینده دنیا را دگرگون خواهند کرد، قرار داد. قاعدتاً نیز اگر فناوران و سرمایه‌گذاران بتوانند از ورود این میزان فلز سنگین به آب‌های آزاد جلوگیری کنند، آینده‌ی زمین را که نابودی چرخه‌ی حیات است، دگرگون خواهند کرد!

در هر حال بسیاری از کشورها به ناچار برای تأمین آب مورد نیاز خود به آب‌شیرین‌کن‌ها روی می‌آورند، این فناوری تا کنون جان بسیاری را نیز در حوادث طبیعی مانند خشکسالی سال 2007 در جنوب آمریکا نجات داده است. اما کمی هم به این بیندیشیم که آب‌شیرین‌کن‌ها چه چیزهایی را از ما می‌گیرند.

نخستین آسیب، دفع زباله است. این دستگاه‌ها برای تصفیه‌ی آب شور، از مواد شیمیایی مانند کلر و اسیدهیدروکلریک استفاده می‌کنند؛ موادی که ظرفیّت محدودی برای پاکسازی آب دارند و پس از استفاده در آب شور رها می‌شوند. فلزات سنگین را هم در نظر بگیرید که توانایی عبور از مراحل هرم موادغذایی را دارند و یادآوری این موضوع که موادی سرطان‌زا هستند، ضروری نیست!

همچنین این کارخانه‌ها شورابه تولید می‌کنند؛ یعنی میزان شوری آب را در آب آزاد افزایش می‌دهند؛ از اکسیژن آب می‌کاهند و اکوسیستم منطقه را به خطر می‌اندازند.

شاید بتوان تا اینجا با توسعه‌ی فناوری تصفیه‌ی پساب‌ و شورابه‌ این دستگاه‌ها از میزان آسیب آنها کاست؛ اما با مکش آب این دستگاه‌ها چه باید کرد؟ آب‌شیرین‌کن‌ها با مکیدن آب نیز از جمعیت پلانکتون‌ها و فیتوپلانکتون‌ها می‌کاهند؛ موجوداتی که سرآغاز حیات در دریاها هستند. این تغییر، آغازِ کم شدن جمعیّت سایر آبزیان بزرگتر، به دلیل کاهش میزان موادغذایی آنهاست.

آب‌شیرین‌کن‌ها همچنین به میزان زیادی انرژی برای کار نیاز دارند، انرژی‌ای که عمدتاً از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود. میزان ارزش فزاینده این سوخت‌ها و آلودگی‌ای که تولید می‌کنند را در نظر بگیرید و از این مجمل، حدیث مفصل بخوانید.

پرده‌ی آخر این داستان نیز اثر مستقیمی است که این آب بر روی سلامت انسان می‌گذارد. نمک زدایی دستگاه‌های آب‌شیرین‌کن‌ یک فرآیند تصفیه‌ی کامل نیست، موادی که برای شیرین‌کردن آب استفاده می‌شوند در آب باقی می‌مانند و به دستگاه گوارش آسیب می‌زنند.

تمام این مطالب را کنار هم بگذارید و به این بیندیشید که چطور انسان به طور دائم برای کاستن از آسیبی که به خود و محیط اطرافش می‌زند به فناوری نیازمند است. ما چرخه‌ای از فناوری‌های یاری‌دهنده و آسیب‌زننده برای خود ساخته‌‌ایم که دلیل اصلی آن نیز افزایش جمعیت و افزایش درخواست نیازهای نخستین زندگی در سرتاسر دنیاست. فکر می‌کنید این چرخه در چند سال آینده چه تصویری از زمین برای ما خواهد ساخت؟

 

 

نویسنده: شکوه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *