بامیلو بلاگ / دنیای فناوری / صفحه نمایش OLED چیست و این تکنولوژی به چه دردی می‌خورد؟
راهنمای خرید بامیلو بلاگ

صفحه نمایش OLED چیست و این تکنولوژی به چه دردی می‌خورد؟

آیا تابه‌حال به این فکر کرده‌اید که چه چیز تلویزیون‌های OLED را از LCD معمولی متمایز می‌کند؟ و یا اینکه چگونه و  تحت چه روندی این تکنولوژی تصویر بهتری را به شما ارائه می دهد؟ در مورد قیمت بالای آن‌ها چطور؟ در این مقاله سعی داریم به پاسخ سؤال‌های بالا و چند سؤال دیگر در رابطه با تکنولوژی صفحه نمایش های OLED بپردازیم.

کنتراست ارگانیک

تلویزیون‌های OLED

کلمه OLED درواقع خلاصه شده عبارت Organic Light Emitting Diode به معنای «دیود نور گسیل آلی» گرفته ‌شده است. درواقع هر پیکسل در تلویزیون‌های OLED از موادی ساخته شده که با اعمال ولتاژ به آن‌ از خود نور ساطع می‌کند. عملکردی شبیه به المنت‌هایی که در توستر‌ها استفاده می‌شود منتها با حرارتی بسیار پایین‌تر. این اثر بانام الکترولومینه‌سانس (electroluminescence) شناخته می‌شود.

حالا سؤال این است که organic در اینجا به چه معناست. این کلمه بدان معنا است که قطعات الکترولومینه‌سانس به کار رفته در OLEDها درواقع مواد مرکب آلی هستند، به زبان ساده‌تر آن‌ها از ترکیب کربن با چند عنصر دیگر ساخته‌شده‌اند. هر رنگ به یک ترکیب آلی متفاوت نیاز دارد. (البته این رنگ‌ها لزوماً همان رنگ‌هایی نیستند که شما روی صفحه می‌بینید، کمی بعدتر به شرح این موضوع خواهیم پرداخت.)

طرز کار به این صورت است که هر پیکسل OLED با توجه به میزان ولتاژی که به آن وارد می‌شود نور تولید می‌کند. جریان زیاد برابر است با نور زیاد و جریان کمتر برابر است با نور کمتر. و همین مسئله راز تصویر بی‌نظیر تلویزیون‌های این‌چنینی است.

سازندگان تلویزیون‌های OLED اغلب ادعا می‌کنند محصولاتشان قابلیت ارائۀ نسبت کنتراست بی‌نهایت است. این ادعا ممکن است به نظر شما نیز یک دروغ تبلیغاتی باشد اما باید بگوییم این بار یکی از معدود مواردی است که ادعای شرکت‌های سازنده کاملاً درست است! ازآنجایی‌که OLED توانایی تولید رنگ سیاه مطلق(میزان نور صفر) را داراست درنتیجه نسبت کنتراست تصویر (نسبت روشن‌ترین و تاریک‌ترین نقاط تصویر) درواقع نامحدود است. و همان‌طور که می‌دانید نسبت کنتراست مهم‌ترین عامل در ارائۀ بهترین کیفیت تصویر به شمار می‌رود.

OLED در برابر LCD

تلویزیون‌های OLED

OLED تنها تکنولوژی‌ است که قابلیت تولید سیاه مطلق و نقاط فوق‌العاده نورانی را در مقیاس پیکسلی داراست. اما LCD چنین قابلیتی را ندارد و حتی پلاسماهای دوست‌داشتنی نیز چنین ویژگی‌ای را نداشتند.

چرا  LCD نمی‌تواند این کار را انجام دهد؟ کریستال مایع که شاکلۀ اصلی LCD محسوب می‌شود درواقع کارش این است که نور ساتع شدۀ از صفحه‌ای که پشتش قرار دارد را بلوکه کند. به زبان ساده این عمل مانند گرفتن عینکی آفتابی جلوی یک شمع است. مسئله اینجاست که این عمل هیچ‌گاه به‌صورت کامل انجام نمی‌پذیرد و همیشه مقداری نور از این کریستال‌ها عبور می‌کند و اینجاست که شما مجبور می‌شوید برای دریافت تصویر بهتر نور پس‌زمینه (شمع) را کمتر کنید.

در بیشتر ال‌سی‌دی‌ها نور پس‌زمینه به‌صورت یکپارچه روشن است و در حال نوردهی به تمام صفحه است. سیستم پیشرفته‌تری که در LEDها و بعضی از LCDها استفاده می‌شود از نوردهی موضعی بهره می‌برد. این نوع از نوع قبلی بسیار بهتر عمل می‌کند اما همچنان مناطق نسبتاً بزرگی در سطح صفحه وجود دارند که در حال نوردهی هستند. اما تلویزیون‌های OLED، عملیات نوردهی را در سطح پیکسل به پیکسل انجام می‌دهند. درواقع اگر یک LED یا LCD با سیستم نوردهی موضعی ۶، ۱۲، ۶۴ یا ۳۰۰ منطقۀ نوری داشته باشد یک OLED با کیفیت ۴K بیش از ۸ میلیون منطقۀ نوری مختلف دارد. یعنی درست به تعداد پیکسل‌های خود.

تلویزیون‌های OLED

ترکیب رنگ

در حال حاضر تمام تلویزیون‌های OLED توسط شرکت ال‌جی تولید می‌شوند و روند تولید آن‌ها ممکن است کمی غیرمعمول به نظر برسد. تمامی تلویزیون‌های دیگر رنگ‌های قرمز، سبز و آبی (RGB) را باهم ترکیب کرده بدین ترتیب می‌توانند تعداد بسیار زیادی رنگ مختلف را بسازند. همچنین پلاسماها نیز از فسفرهای RGB برای ساختن نورهای رنگی استفاده می‌کردند. سامسونگ نیز برای ساخت تلویزیون‌های OLED و آن دسته از تلفن‌های همراهش که از این نوع صفحه‌نمایش بهره می‌برند از همین سیستم سه رنگ استفاده می‌کند.

اما  شرکت ال‌جی برای تولید تلویزیون‌های OLED تنها از دو رنگ استفاده می‌کند. ترکیبی از دیود نور گسیل آلی آبی و زرد. سپس این نورها توسط فیلترهایی قادر به تولید نورهای قرمز، سبز و آبی می‌شوند. و برای افزودن به درخشندگی تصویر از یک عنصر سفید نیز در این روند استفاده می‌شود. برای درک بهتر این مسئله می‌توانید نگاهی به شکل زیر بیندازید:

تلویزیون‌های OLED

مراحل شکل‌گیری تصویر توسط یک تلویزیون OLED ال‌جی
نور زرد و آبی باهم ترکیب شده و نور سفید را به وجود می‌آورند (۱و۲) سپس این نور سفید از فیلترهای رنگی می‌گذرد (۳) و پس‌ازآن همان سه نور رنگی اصلی علاوه بر یک نور سفید دیگر در اختیار تلویزیون قرار می‌گیرد.

اگرچه این روش درواقع غیرمعمول است اما ال‌جی تنها کمپانی موفقی است که همچنان در ساخت تلویزیون‌های OLED با صفحه‌های بزرگ موفق است و به نظر می‌رسد این روش هزینه‌های کمتری را نیز برای تولیدکننده دربر داشته باشد. اطلاعات فوق در رابطه با ساخت تلویزیون‌های ال‌جی را خود این کمپانی در سال ۲۰۱۴ ارائه داد. به‌تازگی از یکی از سخنگویان ارشد این کمپانی سؤال کردیم که آیا روند ساخت OLED توسط ال‌جی در طول دو سال اخیر با تغییر خاصی مواجه بوده یا خیر. پاسخی که دریافت کردیم این بود: «خوشبختانه موفق شدیم به‌وسیلۀ یک سری تغییرات در مواد استفاده‌شده و  طراحی  وسعت رنگ را افزایش دهیم اما نمی‌توانیم جزئیات بیشتری در اختیارتان بگذاریم.»

از این جملات نتیجه می‌گیریم که در حال حاضر تغییر عمده‌ای در روند ساخت این نوع تلویزیون‌ها حاصل نشده و تنها اتفاق این است که ال‌جی در رابطه با تکنولوژی‌ای که در اختیارش است کمی محتاط‌تر عمل می‌کند.

تلویزیون‌های OLED

طول عمر

بیشترین سؤالی که از سوی کاربران درزمینۀ این نوع تلویزیون‌ها مطرح می‌شود مربوط به طول آن‌هاست. متریال آبی OLED همیشه عمر کوتاه‌تری از مواد دیگر داشته. و اگر یکی از رنگ‌های تشکیل‌دهنده زودتر از بین برود درنتیجه کل تصویر از بین رفته است چراکه همان‌طور که توضیح داده شد هر رنگی که در تصویر مشاهده می‌کنید از ترکیب آبی و زرد تشکیل می‌شود. اما خوشبختانه ظاهراً ال‌جی تدابیری برای این مشکل احتمالی اندیشیده و عمر رنگ آبی را نیز افزایش داده.

بنا به گفتۀ سخنگوی کمپانی ال‌جی آن‌ها عمر مفید این تلویزیون‌ها را تا ۵۰،۰۰۰ ساعت تضمین می‌کنند که این میزان به‌طورکلی از عمر تلویزیون‌های معمولی بیشتر است. از عددی که ال‌جی برای عمر تلویزیون‌های OLED ارائه داده می‌توان نتیجه گرفت که اگر شما روزی ۶ ساعت به تماشای تلویزیون بپردازید، می‌توانید با خیال راحت ۲۲ سال تلویزیون خود را داشته باشید!

البته این نکته ناگفته نماند که تا ۲۲ سال آینده تلویزیون‌های امروزی احتمالاً زیاد به دردتان نخواهند خورد چراکه قطعاً نوع اتصالات تغییرات عمده‌ای را در این مدت به خود خواهد دید. علاوه بر این عددی که سخنگوی ال‌جی در رابطه با عمر این تلویزیون‌ها ارائه داده صرفاً مربوط به پنل آن‌ها شده و احتمال زیادی وجود دارد که تا آن زمان قسمت‌های دیگر آن با مشکل مواجه شوند.

تلویزیون‌های OLED

چشم‌انداز

مانند هر تکنولوژی دیگر تلویزیون‌های OLED نیز به‌زودی بزرگ‌تر، ارزن‌تر، و باکیفیت بهتر عرضه خواهند شد اما این مسئله که در حال حاضر این تکنولوژی تنها در اختیار یک کمپانی است می‌تواند کمی برای کسانی که پیگیر دنیای تکنولوژی هستند نگران‌کننده باشد. این نگرانی ازآنجا آب می‌خورد که همیشه رقابت تأثیر به سزایی در روند پیشرفت تکنولوژی و قیمت‌های پیشنهادی داشته.

با توجه به این‌که سامسونگ درزمینۀ تولید تلویزیون‌های OLED در مقابل ال‌جی قبول شکست کرده  متاسفانه سونی و پاناسونیک نیز در این زمینه حرف زیادی برای گفتن ندارند. همچنین هیچ کمپانی چینی نیز تابه‌حال به این تکنولوژی دست نیافته. به نظر می‌رسد ال‌جی تا مدتی همچنان درزمینۀ تولید تلویزیون‌های OLED بدون رقیب یکه‌تازی کند. اما خوشبختانه این کمپانی به‌صورت مداوم در حال تولید و عرضۀ تلویزیون‌های OLED با مدل‌ها، اندازه‌ها و قیمت‌های گوناگون است.

یکی از چشم‌اندازهای امیدوار‌کننده‌ای که برای ال‌سی‌دی‌های کنونی وجود دارد تکنولوژی نقاط کوانتومی(Quantom Dots)  است. وقتی‌که به این ذره‌های میکروسکوپی انرژی وارد کنید آن‌ها از خود نورهای رنگی تولید می‌کنند.در حال حاضر بسیاری از تلویزیون‌های پیشرفته از نسخۀ فتولومینه‌سانس استفاده می‌کنند، و طرز کار به این صورت است که ذرات با اصابت نور از خود رنگ‌های بخصوص تولید می‌کنند، نوری که معمولاً از یک صفحۀ LED تابیده می‌شود. استفاده از تکنولوژی نقاط کوانتومی سبب می‌شود رنگ‌های عمیق‌تر در اختیار کاربر قرار بگیرد.

اگر کمی آینده‌نگرانه‌تر به صنعت تلویزیون‌های خانگی نگاه کنیم می‌توانیم در انتظار نسخۀ الکترولومینه‌سانسی این تکنولوژی باشیم. در این مدل پس‌زمینۀ درخشان به‌کلی حذف خواهد شد و عمل تولید نور را پیکسل‌هایی انجام می‌دهند که به جای ترکیبات آلی از نقاط کوانتومی تشکیل شده‌اند. این تکنولوژی هزینه‌های کمتری نسبت به OLED در پی خواهد داشت و همچنین با استفاده‌ از آن می‌توان محدودیتی که در ساخت تلویزیون‌های بسیار بزرگ برای OLED وجود دارد را از بین برد. این همان تکنولوژی‌ای است که در حال حاضر سامسونگ به دنبال دست‌یابی به آن است. تکنولوژی که بانام QLED شناخته خواهد شد.

تلویزیون‌های OLED

حرف آخر

تلویزیون‌های OLED در نگاه کلی گزینه‌های بسیار خوبی هستند. اما باوجوداینکه در طول یکی دو سال گذشته قیمت آن‌ها با یک روند نزولی مواجه بوده همچنان انتخاب‌های گرانی در بازار تلویزیون به شمار می‌روند. البته ناگفته نماند که در طول همین مدت کیفیت آن‌ها نیز پیوسته در حال افزایش بوده. ما تابه‌حال تلویزیون‌های زیادی را موردبررسی قرار داده‌ایم و همیشه OLEDها بهترین تصاویر ممکن را به ما ارائه داده‌اند. تنها چیزی که در حال حاضر نیاز داریم قیمت پایین‌تر برای این محصولات و همچنین انحصاری نبودن تکنولوژی ساخت این تلویزیون‌ها است.

منبع: Cnet

این مطالب را نیز بخوانید

نویسنده: مصطفی ولی پور

مصطفی، مقاله‌نویس و مترجم، فارغ التحصیلِ رشتۀ مترجمی زبان انگلیسی است و دنیای موفقیت، فناوری و خودرو سه موردی هستند که محوریت مقاله های تالیف شده توسط او را شکل می دهند. هنر بخش جدایی ناپذیر زندگی مصطفی است و نوازندگی، عکاسی، تصویرسازی، طبیعت گردی و کمپینگ مهم ترین تفریحات او را تشکیل می دهند. او عاشق ورزش است و ورزش هایی از جمله شنا و یوگا همیشه در برنامۀ او جایگاه ثابتی دارند. به نظر مصطفی "خوشحال بودن" بالاترین درجۀ موفقیت است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *