مرگبارترین زمین لرزه های تاریخ ایران
بامیلو بلاگ / دست نویس / زمین لرزه های مرگبار تاریخ ایران، از دامغان تا کرمانشاه

زمین لرزه های مرگبار تاریخ ایران، از دامغان تا کرمانشاه

زمین لرزه کرمانشاه بار دیگر دل قلب ایرانی ها را به درد آورد. همه ی ایران برای مدت زیادی در حسرت از دست دادن شمار زیادی از هموطنان مان خواهد بود.تا به امروز طبق «آمار رسمی» نزدیک به 600 نفر جان خود را از دست داده اند و بیش از 9 هزار نفر مجروح شده اند.

شهادت 2 نفر از هموطنان ما از بوکان و سلماس، شهرهای کردنشین و ترک نشین ایران در راه کمک رسانی به زلزله زدگان نشانی از وحدت ملت در روزهای سخت و دشوار را به رخ کشید.

کرمانشاه

کمک های مردمی در این روزها به قدری زیاد بود که نهادهای امدادرسان اعلام کردند تا اطلاع ثانوی جهت عدم اصراف، از ارسال کمک های خوراکی خودداری کنند.

البته خبرهای ناخوشایند دیگری هم نظیر ضعف عملکرد ستاد مدیریت بحران، کاهش اعتماد مردم به دستگاه های امداد و نجات و عدم اعتماد مردم به اخبار رسمی طی رخداد این زمین لرزه به گوش رسید که جای بسی تأمل دارد.

زلزله کرمانشاه و اقدامات ایمنی هنگام وقوع زلزله و پس از آن

بامیلو نیز مانند سایر مردم در کنار زلزله زدگان کرمانشاه بود و با اختصاص صفحه ی کمک های مردمی در صدد ارسال این کمک ها به مناطق زلزله زده برآمد.

به مناسبت زلزله کرمانشاه در این مطلب به مرگ بار ترین و شدیدترین زلزله های تاریخ ایران نگاهی خواهیم انداخت. زمین لرزه هایی که برخی از آنها 200 هزار نفر را به کام مرگ کشیدند و 7.9 در مقیاس بزرگای گشتاوری قدرت داشتند. بزرگترین زمین لرزه های تاریخ ایران را با بامیلو بلاگ همراه باشید.

مقیاس زمین لرزه

در زمین شناسی امروزی مقیاس رسمی و پرکاربرد مقیاس بزرگای گشتاوری (Moment magnitude scale) است. میزان قدرت زلزله ها در این مقیاس به شرح زیر عنوان می شود:

  • 1 الی 3: کمترین شدت زلزله بوده و احساس نمی شود.
  • 3 الی 3.9: بیشتر در طبقات بالای ساختمان ها احساس می شود و مانند عبور یک ماشین سنگین خواهد بود.
  • 4 الی 4.9: این زمین لرزه ها تقریباً توسط همه افراد قابل تشخیص است اما خسارتی در پی نخواهد داشت.
  • 5 الی 5.9: اشیاء سنگین جابجا می شود. مردم وحشت زده خواهند شد. در ساختمان های مستحکم خسارات جزئی مشاهده می شود. ساختمان های غیر ایمن (نظیر مسکن مهر) دچار مشکلات جدی تری خواهند شد.
  • 6 الی 6.9: ساختمان های غیر ایمن کاملاً فرو ریخته یا خسارت بسیار زیادی می بینند. ساختمان های مستحکم و ایمن دچار خسارت قابل رؤیت اما جزئی خواهند شد.
  • 7 به بالا: از این میزان به بعد جزو زمین لرزه های قدرتمند طبقه بندی می شوند. دیوار میانی ساختمان های ایمن بسته به مقیاس زمین لرزه ممکن است ریزش کرده یا ساختمان به کلی نابود شود. پل ها و معابر عمومی دچار آسیب دیدگی می شوند. خانه های غیر ایمن به طور کامل نقش زمین خواهند شد. خطوط ارتباطی از کار می افتد. خسارات جانی بالایی در بر خواهد داشت. در مناطق ساحلی سونامی (Tsunami) رخ می دهد. در اعداد بالای 8 امواج زمین لرزه بر روی سطح زمین قابل تشخیص است. اجسام به هوا پرتاب می شوند. در بیشتر مواقع وضعیت قرمز اعلام می شود.

در ادامه مرگبارترین زمین لرزه های تاریخ ایران را به لحاظ شمار قربانیان بررسی خواهیم کرد.

شماره 6 – زمین لرزه بوئین زهرا

زمین لرزه بوئین زهرا

زمین لرزه بوئین زهرا ساعت 11 شب در تاریخ 10 شهریور 1341 در شهر بوئین زهرا استان قزوین رخ داد. این منطقه جزو مناطق زلزله خیز کشور محسوب می شود و روی گسل قرار دارد. این زلزله 7.2 در مقیاس بزرگای گشتاوری بود و حدود 20 هزار نفر طی آن جان خود را از دست دادند.

یکی از نکات جالب این حادثه این بود که غلامرضا تختی شخصاً به منزل مردم مراجعه می کرد و کمک های نقدی آنها را برای کمک به زلزله زدگان جمع آوری می نمود. بوئین زهرا زلزله های دیگری نیز به خود دیده است اما این مورد قدرتمندترین زلزله این منطقه در تاریخ بشمار می رود.

شماره 5 – زمین لرزه بم

زمین لرزه بم

زلزله بم به قدرت 6.6 در مقیاس بزرگای گشتاوری در زمان ناخوشایندی رخ داد. ساعت 5.26 دقیقه بامداد که بیشتر مردم در خواب به سر می بردند یکی از مهیب ترین زمین لرزه های تاریخ ایران به ثبت رسید. این زلزله با اینکه قدرت کمتری نسبت به برخی زلزله های دیگر داشت اما به دلیل زمان وقوع و البته ساختار شهرستان بم خسارات جانی فراوانی در پی داشت.

آمار رسمی از 26 هزار قربانی و 22 هزار مجروح خبر می دهد. این در حالی است که برخی تلفات این زلزله را تا 43 هزار کشته و 30 هزار زخمی عنوان می کنند. 90 درصد سازه های این شهر طی زلزله به کلی نابود شد و ارگ بم با قدمت 2500 ساله به عنوان بزرگترین سازه گلی جهان به کلی از بین رفت.

طی این زلزله برای اولین بار پس از 20 سال اولین هواپیمای ایالات متحده در ایران برای کمک رسانی فرود آمد.

شماره 4 – زمین لرزه رودبار

زمین لرزه رودبار

31 خرداد 1369 ساعت 30 دقیقه بامداد با وقوع زمین لرزه ی 7.4 در مقیاس بزرگای گشتاوری در شهر رودبار استان گیلان همراه بود. شعاع خسارت این زلزله تا 100 کیلومتر هم رسید و بیش از 35 هزار نفر جان خود را از دست دادند. 60 هزار نفر نیز طی این زلزله مجروح شدند. از طرفی آمار غیر رسمی این زمین لرزه از 50 هزار کشته و بیش از 100 هزار نفر زخمی خبر می دهد.

کانون زمین لرزه شهر رودبار و 19 کیلومتری سطح زمین اعلام شد و حدود 200 هزار واحد مسکونی در پی آن با خاک یکسان شدند. زلزله قدرتمند شمال کشور همچنین حدود 500 هزار نفر بی خانمان به دنبال داشت.

برخی این زلزله را عامل تحولی عظیم در امر ایمن سازی ساختمان های کشور عنوان می کنند. عاملی که به نظر می رسد با وقوع زلزله کرمانشاه هنوز (حدأقل در مناطق محروم) به چشم نمی خورد.

شماره 3 – زمین لرزه های تبریز و کاشان

زمین لرزه ۲۰۱۵ نپال

طبق اسناد تاریخی، 30 مرداد سال 421 خورشیدی در شهر تبریز زلزله ای به قدرت 7.6 رخ داد که ظاهراً حدود 40 هزار کشته بر جای گذاشته است. از این زلزله اطلاعات بیشتری در دسترس نیست.

زلزله ی دیگری در تاریخ 17 خرداد سال 1134 خورشیدی در شهر کاشان استان اصفهان به وقوع پیوست. آمار غیررسمی حاکی از کشته شدن 40 هزار نفر طی این زلزله است.

مورد سوم نیز مربوط به شهر تبریز است. سال 1106 خورشیدی زلزله ای به قدرت نامشخص از رده ی زمین لرزه های قدرتمند در این شهر رخ داد. بخش عمده ی تبریز طی این زلزله ویران شد و حدود 77 هزار کشته به ثبت رسید. برخی معتقدند که این مورد همان زلزله سال 1100 تبریز است. طی سال 1100 خورشیدی زمین لرزه ای در مقیاس نامشخص حدود 80 هزار نفر را به کام مرگ کشید. برخی نیز میزان کشته های آن را تا 250 هزار نفر برآورد می کنند. اطلاعات ضدونقیض در این خصوص مربوط به منابع تاریخی ناموثق است.

شماره 2 – زمین لرزه اردبیل

زمین لرزه و سونامی 2004 اقیانوس هند

زلزله مرگبار اردبیل در 4 فروردین سال 272 خورشیدی یعنی بیش از 1100 سال پیش رخ داده است. مقیاس این زمین لرزه مشخص نیست اما ظاهراً حدود 150 هزار نفر طی آن جان باخته اند. این زلزله در لیست 10 زمین لرزه ی بزرگ تاریخ زمین به لحاظ تعدا قربانیان قرار دارد.

یکی از بزرگترین زمین لرزه های تاریخ باعث شد که تمام شهر اردبیل با سطح زمین یکسان شود و متأسفانه بیشتر ساکنان آن جان خود را از دست دادند.

شماره 1 – زمین لرزه دامغان

زلزله دامغان

قبل از اینکه زمین لرزه اردبیل رخ دهد 35 سال پیش از آن و در 2 دی سال 235 خورشیدی یعنی حدود 1160 سال قبل، زلزله ای به قدرت 7.9 استان سمنان و شهر دامغان را لرزاند. مرکز رخداد این زلزله دقیقاً زیر شهر دامغان بود و اکنون با گذشت بیش از 1100 سال یکی از 10 زلزله بزرگ تاریخ مدون بشر به لحاظ تعداد کشته محسوب می شود.

آمار تقریبی زلزله دامغان حاکی از کشته شدن بیش از 200 هزار نفر است. ایالات متحده آمریکا طی جنگ جهانی دوم بمباران هیروشیما و ناگازاکی را در دستور کار قرار داد. طی بمباران اتمی این دو شهر با 2 بمب، حدود 220 هزار نفر جان خود را از دست دادند. این اعداد می تواند مقیاس مناسبی از خسارات زلزله دامغان در اختیار ما قرار دهد.

سخن پایانی

زمین لرزه را می توان یکی از بزرگترین فجایع تاریخ زمین بشمار آورد. طی رخداد زلزله جدای از قربانی و مجروح شدن بیشتر افراد ساکن منطقه، ویرانی خانه ها نیز مشکلات را چند برابر می کند. زلزله کرمانشاه بار دیگر این مسأله را به ما ثابت کرد که قدرت انسان در مقابل این فجایع بسیار ناچیز است. از طرف دیگر همبستگی و هم دردی شما هموطنان عزیز در راستای کمک رسانی نقدی و غیرنقدی می تواند مرهمی بر زخمهای جسمی و روحی این افراد بی سر پناه باشد. ایرانی ها همیشه ثابت کرده اند که جدای از قومیت و مذهب بیشترین ارزش را برای جان و مال یکدیگر قائلند.

مجموعه بامیلو بار دیگر تسلیت خود را آراسته ی خانواده ی شهدای این فاجعه می کند. امیدواریم دولت و مسئولین برای روزها و ماه های آتی که سخت ترین شرایط آب و هوای در پیش است سرعت عمل بیشتری در راستای کمک رسانی به هم وطنان کرمانشاهی را در دستور کار قرار دهند.

نویسنده: هادی ملکی

هادی فعالیت حرفه‌ای خود را در سطح وب از سال 1390شروع کرد. در زمینه‌ سبک زندگی، دیجیتال مارکتینگ، سخنوری، آی‌تی، زبان انگلیسی و کروماکی تخصص داشته و تناسب اندام جزو علایق اصلی وی بشمار می‌رود. در این راستا کاهش وزن 35 کیلوگرم در یک سال از افتخارات او محسوب می‌شود. هادی معتقد است زبان طنز مؤثرترین زبان انتقال اطلاعات است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *