تاریخچه اپل (بخش چهارم): رقابت جاودانه با مایکروسافت
بامیلو بلاگ / سبک زندگی / بیوگرافی / تاریخچه اپل (بخش چهارم): رقابت جاودانه با مایکروسافت

تاریخچه اپل (بخش چهارم): رقابت جاودانه با مایکروسافت

بدون شک اپل یکی از تأثیرگذارترین شرکت های عرصه ی تکنولوژی در چند سال اخیر بوده است. تاریخچه اپل به خوبی نشان می دهد که یک شرکت تا چه حد می تواند موفق عمل کند و در بسیاری جهات پیشتاز باشد. اکنون اپل با ارزش ترین علامت تجاری جهان است.

در ادامۀ تاریخچه اپل، به رقابت جاودانه با مایکروسافت و اتفاقات پیرامون آن می پردازیم.

افول اپل و درخشش مایکروسافت و آی‌بی‌ام

اپل و مایکروسافت

پس از خروج جابز و گسی اوضاع مساعد پیش نمی رفت و تاریخچه شرکت اپل در خطر زوال بود. جدای از این، IBM با ورود به بازار نشر رومیزی بخش عمده ی این بازار را در اواسط دهه ی ۱۹۸۰ در تسخیر خود داشت.

این را هم بخوانید

تاریخچه اپل (بخش اول)
تاریخچه اپل (بخش دوم)
تاریخچه اپل (بخش سوم)

مایکروسافت نیز از طرف دیگر با معرفی ویندوز ۳ (Windows 3) رقیب جدی رابط کاربری اپل شد و تیر دیگری بر پیکر تاریخچه اپل وارد نمود. نسخه های ۱ و ۲ ویندوز مشکل زیادی برای اپل ایجاد نکردند اما نسخه ۳ این سیستم عامل تن مدیران اپل را به لرزه انداخت. رابط کاربری آن برای اولین بار از ۲۵۶ رنگ پشتیبانی می کرد. برنامه های سیستم عامل قدیمی ام‌اس داس (MS DOS) نیز بر روی ویندوز ۳ قابل اجرا بودند. افراد زمان زیادی را بدون خستگی در محیط ویندوز سپری می کردند و همین عامل باعث شد از خود سؤالات زیادی بپرسند. برای مثال چرا باید به جای انتخاب های متعدد پی‌سی به سراغ مکینتاش بروند و خود را محدود کند؟

مکینتاش های کوادرا و پرفورما

مکینتاش پرفورما

اپل برای ماندن در کورس رقابت به محصولات جدیدی نیاز داشت. شاید بتوان مکینتاش های کوادرا (Quadra) و پرفورما (Performa) را نوش دارویی پس از مرگ موقتی اپل دانست. برنامه هایی نظیر کلاریس‌ورکس (ClarisWorks) و دانش نامه گلوریر (Grolier Encyclopedia) در پرفورما قابل دسترس بودند. مشکل پرفورما این بود که نمونه های متنوع آن خریداران را به نوعی گیج کرده بود.

نمونه های متنوع به معنای عدم درک و شناخت مشتریان بود. دلیلی برای اینکه اپل نتواند نمونه های کاربرپسند و پرفروش را به میزان کافی تولید کرده و توان خود را بر روی آنها متمرکز کند. از طرف دیگر هنگامی که ویندوز محبوبیت کافی پیدا کرده بود، اپل دریافت که IBM و مایکروسافت در حال متحد شدن هستند.

اتحادی عجیب در تاریخچه شرکت اپل

اپل به ناچار دست دوستی به سمت آی‌بی‌ام و موتورولا دراز کرد. آنها در سال ۱۹۹۱در کنار یکدیگر اتحاد ای‌آی‌ام (AIM Alliance) را برای تولید یک معماری سخت افزاری و نرم افزای جدید به نام PReP (PowerPC Reference Platform) تشکیل دادند. حروف AIM ابتدای اسامی شرکت هاست. این پروژه ی جاه طلبانه برای مقابله با ویندوزی بود که هر روز محبوب تر می شد. اتحادی که در همان ابتدا نمی توانست قدم مناسبی برای تاریخچه اپل باشد.

اتحاد آنها به لحاظ نرم افزاری موفقیتی کسب نکرد و در سمت سخت افزار نیز جریان به همین شکل بود. هنگامی که ۳ نابغه ی متفاوت کنار هم قرار گیرند هرکدام شیوه و روش خاص خود را برای جلو بردن نقشه ها دارند و موفقیت دور از دسترس خواهد بود. با اینکه PReP در نهایت به سرانجام نرسید اما رویکرد اپل را برای ادامه ی مسیر شرکت تغییر داد. میراث PReP را می توان پردازنده ی پاور پی‌سی (PowerPC) دانست. این پردازنده در محصولات بعدی اپل مورد استفاده قرار گرفت.

تسخیر تاریخچه شرکت اپل با پاور پی‌سی

پردازنده پاور پی سی

تمامی کامپیوترهای اپل بین سال های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۶ از پردازنده ی پاور پی‌سی برخوردارند. این محصول تا مدت ها پیشرفته ترین پردازنده ی جهان محسوب می شد. البته با اینکه این پردازنده توسط اتحاد AIM تولید شده بود اما بخش عمده ی آن بر پایه ی معماری پاور (POWER) شرکت آی‌بی‌ام بود. قدرت پاور پی‌سی باعث شد تا جایگزین پردازنده های پرکاربرد اینتل (Intel) و ای‌ام‌دی (AMD) با معماری x86 شود.

اولین مکینتاش مبتنی بر پاور پی‌سی، پاور مکینتاش ۶۱۰۰ (Power Macintosh 6100) با پردازنده ی ۶۰ مگاهرتزی بود. این رایانه همراه نسخه ی قدرتمندتر پاور مکینتاش ۷۱۰۰  معرفی شد. پاور مکینتاش ۷۱۰۰ با اسم رمز کارل سیگن (Carl Sagan) روانه ی بازار شد.

سیگن اخترشناس و دانشمند آمریکایی است که کتابی با عنوان «میلیاردها میلیارد» (Billions and Billions) نوشته است. اپل به امید اینکه پاور مک ۷۱۰۰ میلیاردها میلیارد فروش داشته باشد این اسم رمز را انتخاب کرد و پای یک اخترشناس را به تاریخچه اپل باز کرد. بعدها با اعتراض سیگن این اسم رمز به «اخترشناس کله‌شق» (Butt-Head Astronomer یا BHA) تغییر کرد. سیگن برای این اقدام اپل به دادگاه شکایت کرد اما شکایت او مورد قبول واقع نشد. دادگاه اعلام کرد که این اسم به صورت دقیق به شخص خاصی اشاره ندارد اما باید واژه ی کله شق از آن حذف شود. در نهایت اپل اسم رمز را به «وکلا ترسو هستند» (Lawyers Are Wimps یا LAW) تغییر داد!

ورود مایکروسافت به تاریخچه اپل

آفیس 365

شاید بتوان تاریخچه شرکت اپل را پر فراز و نشیب ترین تاریخچه میان شرکت ها دانست. سه ماهه اول سال ۲۰۱۵ فروش اپل از دستگاه های مک حدود ۱۶ درصد رشد داشته است و در دیگر سو این عدد برای پی‌سی هایی که از ویندوز استفاده می کنند خبر از کاهش ۱۱٫۸ درصدی می داد. از آنجایی که بیشترین سودآوری مایکروسافت از جانب آفیس ۳۶۵ (Office 365) است باید آن را به دیگر دستگاه ها از جمله آی‌او اس و مک نیز آشتی دهد.

این معامله دو سویه است و اپل نیز به آفیس نیاز دارد. ورد (Word) اکسل (Exce) و پاورپوینت (Powerpoint) به استاندارد این صنعت تبدیل شده است. در نهایت یک معامله ی برد-برد در انتظار دو طرف است.

مایکروسافت نسخه ی مکینتاش بیشتر نرم افزارهای آفیس را تهیه می کرد و در روزهای ابتدایی نیز مدیر عامل مایکروسافت بیل گیتس (Bill Gates) با تعریف و تمجیدهای خود از اپل گونه ی مدیران این شرکت را سرخ نمود. وی در سال ۱۹۸۴ اظهار داشت که:

برای تعریف یک استاندارد جدید نباید به تغییرات اندک دل خوش کرد. برای این کار نیازمند یک ایده ی کاملاً جدید هستیم که تصورات مردم را به چالش بکشد. در میان تمام دستگاه هایی که من تابحال دیده ام، مکینتاش تنها وسیله ای است که از این استانداردها برخوردار است.

همانطور که اشاره کردیم رابط کاربری گرافیکی اپل الهام گرفته از بازدید ۳ روزه ی آنها از زیراکس پارک بود. الهامی که بعدها در OS X، ویندوز و لینوکس به وضوح قابل مشاهده بود. هنگامی که ویندوز ۱ معرفی شد، جابز بلافاصله برخی از موارد اساسی سیستم عامل OS X را به نام شرکت خود ثبت کرد. اما هنگامی که ویندوز ۲ با اصلاحات فراوان معرفی شد دیگر اپل مایل به اشتراک اطلاعات با مایکروسافت نبود. یکی از شباهت های بسیار واضح و البته مهم، قابلیت هم‌پوشانی (overlap) برنامه های در حال اجرا بود. اینکه چه برنامه ای در بالا و چه برنامه ای در پایین قرار بگیرد بسیار کار دقیقی می طلبید.

شکایت اپل از مایکروسافت

با این وجود اپل ادعا کرد که تمامی ظاهر گرافیکی سیستم عامل آنها توسط مایکروسافت به سرقت رفته است. مهم ترین بخش این مناقشه رابط کاربری گرافیکی بود که جابز قصد داشت به هر طریقی شده از آن محافظت کند.

از طرف دیگر زیراکس به فکر افتاد که در صورت برد اپل ممکن است ادعای ثبت المان ها را به نام خود داشته باشد. بدین ترتیب سعی در شکایت علیه اپل را داشت. با این وجود این کار الزامی نداشت چراکه دادگاه علیه اپل حکم صادر کرد. دادگاه حکم کرد که با وجود برخی جزئیات اشاره شده از سوی اپل، برخی موارد از جمله پوشه بندی و دسکتاپ بسیار عمومی بوده و نمی توان آن را تخطی از قانون کپی رایت دانست. اپل به حکم اعتراض کرد اما فایده ای نداشت.

با این وجود محصولات مایکروسافت آفیس برای هر شرکت رایانه ای الزامی است. شاید کاربران خانگی و گروه های کوچک کاری به برنامه هایی نظیر پیجز (Pages)، نامبرز (Numbers) و کی‌نوت (Keynote) رضایت دهند اما شرکت ها و ادارات بزرگ به برنامه های مایکروسافت آفیس احتیاج دارند. بدین ترتیب جابز یک تماس تلفنی با بیل گیتس ترتیب داد و او را متقاعد کرد که حدأقل برای ۵ سال آینده آفیس را برای مک ارائه کند. گیتس نیز همین کار را کرد و در همان حال ۱۵۰ میلیون دلار سهام بدون حق رأی اپل را خریداری کرد تا از آینده ی این شراکت اطمینان حاصل کند. بدین ترتیب مناقشه ی این دو شرکت در تاریخچه اپل ختم به خیر شد.

در طرف مقابل نیز اپل مرورگر اینترنت «نت‌سکیپ» (Netscape) را از مک حذف کرد و «اینترنت اکسپلورر» (Internet Explorer) را جایگزین آن نمود. مرورگری که تا سال ۲۰۰۳ روی مک اجرا می شد. پس از آن نیز مرورگر خود اپل یعنی سفاری (Safari) بر روی مک اجرا شد.

دهه ۱۹۹۰ در تاریخچه اپل

لپ تاپ ای میت اپل

تاریخچه شرکت اپل در ابتدای دهه ۹۰ میلادی کاملاً متفاوت و به نوعی عجیب است. محصولات بیشمار، سهام زیاد و کاربران اندک، این دهه را از بخش های دیگر تاریخچه اپل برجسته می کند. کمتر شرکتی است که می تواند با این شرایط دوام بیاورد.

در کنار رایانه های بیشمار، دوربین های دیجیتالی، کنسول های بازی ویدیویی، تلویزیون و پخش کننده سی‌دی نیز در اپل تولید می شد. سرمایه گذاری سنگین روی پروژه (Newton) برای تولید مسج‌پد (MessagePad) و ای‌میت (eMate) نیز در جای خود باقی است.

شاید امروزه بتوان این محصولات را در قالب دوربین آیفون (iPhone)، اپل تی‌وی (Apple TV)، آی‌پد (iPad) و برخی محصولات دیگر مشاهده کرد اما طی این دهه به هیچ عنوان توجیهی برای تولید این محصولات یافت نمی شود. امروزه تمامی محصولات اپل توسط آی‌کلاود (iCloud) به تبادل اطلاعات می پردازند اما برای دهه ی ۹۰ تولید این محصولات گسترده ایده ی جذابی نبود.

از طرفی تولید نمونه های مشابه محصولات اپل توسط دیگر شرکت ها، همواره تاریخچه شرکت اپل را درگیر خود کرده است.

بازگشت جابز به اپل و اوج گیری دوباره شرکت

بازگشت جابز به اپل

جابز پس از خروج از اپل در شرکت نکست (NeXT) مشغول به کار بود. سیستم عامل نکست‌ستپ (NeXTSTEP) در این شرکت در حال توسعه بود. ژان لویس گسی نیز در شرکت بی (Be) بر روی سیستم عامل بی‌او اس (BeOS) کار می کرد. در سال ۱۹۶۶ این دو سیستم عامل برای توسعه و استفاده در رایانه های اپل بهترین گزینه بودند. اپل در نهایت نکست‌ستپ را انتخاب کرد. اپل در سال ۱۹۹۶ شرکت نکست را با قیمت ۴۲۹ میلیون دلار خریداری کرد. همان سال بود که استیو جابز پس از ۱۲ سال با سمت مشاور به شرکت خود بازگشت تا دوباره قلم را در دست بگیرد و تاریخچه اپل را شخصاً بنویسد.

با این وجود این مسأله کافی نبود تا اپل دوباره قدرت بگیرد. جابز هیئت مدیره را قانع کرد که گیل آملیو (Gil Amelio) یعنی مدیر عامل شرکت را برکنار کرده و این سمت را به خود او بسپارند. آنها نیز که در طول غیبت جابز دشواری های فراوانی متحمل شده بودند این درخواست را بلافاصله پذیرفتند و در سال ۱۹۹۷ وی به سمت مدیر عامل موقت انتخاب شد. در نهایت نیز در سال ۲۰۰۰ مدیر عامل شرکت لقب گرفت.

با بازگشت جابز، دهه ی ۱۹۹۰ زمان قدرت نمایی دوباره ی اپل بود. با تیم مدیریت جدید و ایجاد تغییراتی در سهام شرکت دوباره اپل به روزهای خوب خود بازگشت. ورود تکنولوژی شرکت نکست نیز در این موفقیت تأثیر بسزایی داشت. جابز با سمت مدیر عامل موقت در شرکت خود به ادامه ی فعالیت پرداخت و از این زمان به بعد تا انتهای عمر خود تنها ۱ دلار در سال حقوق دریافت می کرد. محصولات خلاقانه ای نظیر آی‌مک (iMac)، کمپین های تبلیغاتی مؤثر و البته طراحی های استادانه، اپل را دوباره سر زبان ها انداخت و برگ جدیدی در تاریخچه شرکت اپل ایجاد نمود.

ادامه ی نوآوری ها

معرفی اولین آیفون

محصولاتی نظیر آی‌مک (iMac) در سال ۱۹۹۸ و آی‌پاد (iPod) در سال ۲۰۰۱ جزو محصولات ارزشمند دوران برگشت جابز است. اپل محصولات انقلابی نظیر مک‌بوک ایر (Macbook Air) و آی‌فون (iPhone) را معرفی کرده که همه ی آنها در تکامل تکنولوژی مدرن و امروزی نقش بسزایی داشته اند. بلافاصله پس از معرفی یک محصول جدید از سوی اپل، شرکت های دیگر شروع به ساخت محصولات سازگار با آن می کنند. ارزش سهام اپل در سال ۲۰۰۷ به طرز چشم گیری افزایش یافت. ارزش هر سهم اپل در این سال به ۱۹۹٫۹۹ دلار رسید و سود ۱٫۵۸ میلیارد دلاری را برای شرکت به ارمغان آورد.

در سال ۲۰۰۸ آی‌تیونز (iTunes) به دومین توزیع کننده ی موسیقی در آمریکا تبدیل شد. در همین سال اپل از سوی مجله ی فورچون (Fortune) رده ی نخست تحسین برانگیزترین شرکت آمریکا را به خود اختصاص داد. اپل همچنین به لحاظ بازده ی اقتصادی برای سهامداران نیز میان ۵۰۰ شرکت در مقام نخست جای گرفت. پس از استعفای جابز، تیم کوک (Tim Cook) با نام کامل تیموثی دانلد کوک (Timothy Donald Cook) که از سال ۱۹۹۸ در اپل حضور داشت، در ۲۴ اوت سال ۲۰۱۱ به سمت مدیر عامل این شرکت انتخاب شد. فردی که هنوز هم مشغول نوشتن تاریخچه اپل است.

خاتمه ای بر زندگی استیو جابز

مرگ استیو جابز

در ۵ اکتبر ۲۰۱۱ (۱۳ مهر ۱۳۹۰) بود که شمع زندگی بنیان گذار اپل خاموش شد و تاریخچه شرکت اپل دوباره فقدان او را احساس کرد. آثار سرطان لوزالمعده گریبان گیر جابز شد و او را از پای در آورد. به گفته ی متخصصان، اصلی ترین دلیل از پا در آمدن جابز در مقابل سرطان امتناع او از عمل جراحی به موقع و پناه بردن به رژیم غذایی گیاهی در مراحل اولیه ی سرطان بوده است. وی در سن ۵۶ سالگی در شهر پالو آلتو درگذشت.

امروزه اپل با ارزش ترین شرکت دنیا است. ارزش این شرکت در ماه می ۲۰۱۷ به ۷۵۲ میلیارد دلار رسید.

 

منابع: biography , macworld , wikipedia , macworld , bamilo

نویسنده: هادی ملکی

هادی فعالیت حرفه‌ای خود را در سطح وب از سال 1390شروع کرد. در زمینه‌ سبک زندگی، دیجیتال مارکتینگ، سخنوری، آی‌تی، زبان انگلیسی و کروماکی تخصص داشته و تناسب اندام جزو علایق اصلی وی بشمار می‌رود. در این راستا کاهش وزن 35 کیلوگرم در یک سال از افتخارات او محسوب می‌شود. هادی معتقد است زبان طنز مؤثرترین زبان انتقال اطلاعات است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *