بامیلو بلاگ / بیوگرافی / تاریخچه اپل (بخش سوم): دوران پس از جابززمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
راهنمای خرید بامیلو بلاگ
تاریخچه اپل (بخش سوم): دوران پس از جابز

تاریخچه اپل (بخش سوم): دوران پس از جابززمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه

بدون شک اپل یکی از تأثیرگذارترین شرکت های عرصه ی تکنولوژی در چند سال اخیر بوده است. تاریخچه اپل به خوبی نشان می دهد که یک شرکت تا چه حد می تواند موفق عمل کند و در بسیاری جهات پیشتاز باشد. اکنون اپل با ارزش ترین علامت تجاری جهان است.

در ادامۀ تاریخچه اپل، به دوران پس از جابز و اتفاقات پیرامون آن می پردازیم.

تبلیغات سال ۱۹۸۴ اپل

تبلیغات 1984 اپل

کسی منکر این نیست که مکینتاش یک شاهکار به حساب می آمد. قیمت بسیار مناسب برای آن زمان و رابط کاربری گرافیکی جذاب آن، بیشتر افراد را تحت تأثیر قرار داد. جابز یک زمان ۱ دقیقه ای برای تبلیغات در مسابقات فوتبال آمریکایی سوپر بول (Super Bowl) رزرو کرد. تبلیغاتی که در مسابقات بسیار محبوب سوپر بول پخش می شود معمولاً جذاب و بخصوص هستند. تبلیغ ۱۹۸۴ اپل فراتر از جذاب بود و در تاریخچه اپل جاودانه شد.

ریدلی اسکات (Ridley Scott) کارگردان فیلم بسیار مشهور بلید رانر ۱۹۸۲ (Blade Runner 1982) کارگردانی این تبلیغ را بر عهده داشت و محل فیلمبرداری نیز استودیوهای شپرتون (Shepperton Studios) در انگلستان بود. هزینه ی این تبلیغات بین ۳۵۰ هزار تا ۹۰۰ هزار دلار تخمین زده می شود.

این تبلیغ، اپل را به صورت مستقیم در رویارویی با غول IBM قرار می داد. اوایل دهه ی ۱۹۸۰ این بازار در تسخیر IBM بود. مردم به این برند اعتماد داشتند و به گزینه های دیگر فکر نمی کردند. این رویه باید تغییر می کرد.

این را هم بخوانید

تاریخچه اپل (بخش اول)
تاریخچه اپل (بخش دوم)
تاریخچه اپل (بخش چهارم)

تبلیغات یاد شده، اپل را تنها امید مردم برای آینده معرفی می کرد. ورزشکاری به نام آنیا میجور (Anya Major) شخصیت اصلی این تبلیغ بود. او یک شورت قرمز رنگ و یک رکابی سفید رنگ به تن داشت که لوگوی مکینتاش روی آن حک شده بود. حس قدرت، جوانی و انگیزه در او می درخشید. سربازهای اطراف او بی روح، خسته، تسخیر شده و با رنگ های سرد به نظر می رسیدند.

رمان مشهوری به نام ۱۹۸۴ نوشته ی جورج اورول (George Orwell) وجود دارد که در آن برادر بزرگ (Big Brother) به معنای نظام حاکم و حکومتی است. برادر بزرگ بقیه ی افراد را در تسخیر خود دارد و همگی را کنترل می کند. در این تبلیغ نیز برادر بزرگ در هیئت یک فرد مشغول سخنرانی برای سربازهای تسخیر شده از طریق یک نمایشگر بزرگ است. آنیا میجور چکشی به سمت نمایشگر پرتاب می کند و همه ی آنها را از تسخیر او آزاد می سازد. این تبلیغ در تاریخ ۲۲ ژانویه ی ۱۹۸۴ یعنی ۲ روز قبل از عرضه ی عمومی مکینتاش پخش شد. در انتهای تبلیغ عبارت معروف «سال ۱۹۸۴ دیگر مثل ۱۹۸۴ نخواهد بود» (۱۹۸۴ won’t be like 1984) عنوان می شود.

در این تبلیغ هیچ گاه از IBM صحبتی نمی شود. حتی محصول اپل نیز در آن نمایش داده نمی شود. اما امروزه این تبلیغ یک شاهکار هنری است که برای همیشه در تاریخچه اپل ثبت شده است.

مکینتاش و انقلاب نشر رومیزی

چاپگر لیزر رایتر اپل

مکینتاش به لطف رونمایی فوق العاده ی استیو جابز و تبلیغ مؤثر آن توانست شروع بسیار خوبی داشته باشد. با این وجود برای تأثیرگذاری بهتر نیاز به یک برنامه ی تأثیرگذار مثل VisiCalc روی اپل داشت. این برنامه باید چیزی مانند پیج میکر (PageMaker) شرکت ادوبی (Adobe) می بود. برنامه ای که بتوان آن را با چاپگر لیزر رایتر (LaserWriter) اپل نیز هماهنگ کرد.

چاپگر لیزر رایتر با قیمت ۷ هزار دلار در مارس ۱۹۸۵ معرفی شد. این چاپگر اولین چاپگر لیزری تولید شده نبود اما با سبک خاص اپل همه چیز متفاوت جلوه می کرد. کاربرد آن نیز مانند اولین چاپگر لیزری (HP Laserjet) متعلق به شرکت HP بود. زبان کنترل لیزر رایتر نیز محصول شرکت ادوبی یعنی پست اسکریپت (PostScript) بود. زبانی که تا به امروز هم به عنوان سنگ بنای نشر رومیزی باقی مانده است.

اپل تاک (AppleTalk) نیز این قابلیت را به کامپیوترها می داد که یک چاپگر را بین خودشان به اشتراک بگذارند که برای محیط های اداری یک ایده ی فوق العاده به نظر می رسید. ۳۱ کاربر می توانستند همزمان به این چاپگر وصل شده و از آن استفاده کنند. همین عامل باعث شد که اپل در میان رقبا ژست پیروزمندانه ای داشته باشد.

پاول برینرد (Paul Brainerd) که اصطلاح نشر رومیزی را اختراع کرد از قصد اپل برای ساخت یک چاپگر لیزری باخبر شد. او دریافت که رابط کاربری گرافیکی مکینتاش و چاپگر لیزر پرینتر یک قطعه ی گم شده دارند. از دید او یک اپلیکیشن واسطه این مسأله را حل می کرد. بنابراین او شرکت آلدوس (Aldus) را بنیان گذاری کرد و شروع به کار روی پیج میکر نمود. پروژه حدود ۱۶ ماه طول کشید و در سال ۱۹۸۵ پیج میکر بهینه سازی شده با قیمت ۴۹۵ دلار معرفی شد.

شکاف در تاریخچه اپل با رویارویی جابز و اسکالی

جابز و اسکالی

استیو جابز شاید چهره ی عمومی اپل و بنیان گذار اولیه ی آن بود اما در اواسط دهه ی ۱۹۸۰، مدیر عامل کس دیگری بود. جابز هنوز به سن ۳۰ سالگی نرسیده بود و بسیاری فکر می کردند که برای سمت مدیر عامل بی تجربه است. آنها ابتدا (۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱) مایکل اسکات (Michael Scott) را برای این پست استخدام کردند. پس از آن نیز مایک مارکولا (سرمایه گذار اولیه و سومین کارمند اپل) عهده دار این سمت شد. با این وجود مارکولا برای درازمدت علاقه ای به پست مدیر عاملی نداشت.

اعضای هیئت مدیره به دنبال شخص سوم گشتند. شخص سوم کسی نبود جز جان اسکالی (John Sculley) که استیو جابز او را استخدام کرده بود. شخصی که بعدها تاریخچه شرکت اپل را دگرگون کرد و استیو جابز را از شرکت خود اخراج نمود. او رئیس شرکت پپسی بود که با جمله ای تأثیر گذار توسط جابز به مدیر عاملی اپل جواب مثبت داد. جابز به او گفت:

می خواهی تا آخر عمر آب شکر بفروشی یا اینکه می خواهی با من بیایی و دنیا را تغییر دهی؟

سبک مدیریتی اسکالی بسیار از دو فرد قبلی متفاوت بود. همین عامل باعث به وجود آمدن کشمکش هایی بین او و جابز شد. اوج این درگیری ها هنگام قیمت گذاری مکینتاش به وجود آمد. مکینتاش قرار بود یک رایانه ی کاربرپسند و ارزان قیمت باشد اما رفته رفته این رویه تغییر کرد و قطعات اولیه ی گران قیمت این مسأله را دشوار ساخت.

جان اسکالی

قرار بود قیمت آن برای عرضه ی اولیه ۱۹۹۵ دلار تعیین شود. با این وجود اسکالی احساس کرد این قیمت نیز مناسب نخواهد بود و ۵۰۰ دلار بر قیمت اولیه افزود. با وجود مخالفت جابز، اسکالی پیروز شد و مکینتاش با قیمت ۲۴۹۵ دلار روانه ی بازار شد.

این ابتدای درگیری های مدیر عامل و بنیان گذار بود. البته قیمت بیشتر نیز نتوانست شرکت را از رکودی که به وجود آمده بود نجات دهد. پروژه ی لیسا متوقف شد و فروش پایین مکینتاش نیز اخبار خوبی برای شرکت نبود.

در مارس ۱۹۸۵ اسکالی به جابز اعلام کرد که پروژه ی مکینتاش از او گرفته می شود. در سال ۲۰۱۲ اسکالی در مصاحبه با بی‌بی‌سی (BBC) در این خصوص می گوید:

هنگامی که مکینتاش آفیس (Macintosh Office) [دستگاه های اداری اپل شامل کامپیوتر مکینتاش و چاپگر لیزر رایتر] عرضه شدند و موفقیت خوبی کسب نکردند استیو بسیار وحشت زده شد. از طرفی اختلافات زیادی بین ما وجود داشت. از جمله اینکه استیو خواهان کاهش قیمت مکینتاش شد. از طرف دیگر من خواستار تمرکز بر روی اپل II بودم چراکه ما یک شرکت سهامی عام بودیم. ما به سوددهی اپل II نیاز داشتیم و نباید قیمت مکینتاش کاهش می یافت چراکه باید سهامداران از میزان سود شرکت اطمینان حاصل می کردند. این مسأله بخش عمده ی اخلاف ما بود. هیئت مدیره تشکیل جلسه داد و آنها در این رقابت از من حمایت کردند.

البته جابز به همین سادگی میدان نبرد را خالی نکرد. اسکالی در آن ماه باید به دلایل کاری کشور را ترک می کرد. جابز نیز این را یک فرصت مناسب دانست. او به اعضای ارشد و تیم مکینتاش اعتماد داشت. جابز سعی داشت که آنها را علیه اسکالی متحد کند.

در این میان ژان لوئیس گسی (Jean-Louis Gassée) کسی بود که پس از جابز عهده دار مدیریت تیم مکینتاش می شد. به همین دلیل او اسکالی را از قصد جابز مطلع کرد و اسکالی نیز سفر خود را لغو نمود. فردای آن روز جلسه ی هیئت مدیره تشکیل شد و همگی با اتفاق آرا از اسکالی حمایت کردند. بدین ترتیب جابز از شرکتی که خود بنیان نهاده بود پس زده شد.

پس از اینکه جابز تنها یک سمت تشریفاتی در اپل داشت تصمیم گرفت اپل را ترک کرده و آن را به طور کامل رها کند. اکنون برای اولین بار تاریخچه اپل در حال نوشتن بدون استیو جابز بود.

دوران پس از جابز

استیو جابز

با ترک جابز، هیئت مدیره اکنون با خیال راحت تری می توانستند تاریخچه شرکت اپل را از نو بنویسند. آنها تصمیم گرفتند مک های قدرتمند تر و البته گران تر تولید کنند. این خط مشی با اسم مستعار «۵۵ یا مرگ» (۵۵ or die) شناخته می شد. این سیاست را ژان لوئیس گسی به هیئت مدیره القا کرد. بدین معنی که هر دستگاه مک ۲ باید حدأقل ۵۵ درصد سود داشته باشد. ظرفیت دیسک سخت این دستگاه ۲۰ مگابایت بود که امروزه به سختی گنجایش یک تصویر RAW را دارد. قیمت پایه ی آن نیز ۵۵۰۰ دلار بود. در صورتی که امکانات بیشتر نظیر نمایشگر رنگی، حافظه و حافظه ی دیسک بیشتر لازم داشتید این قیمت به راحتی ۲ برابر می شد.

در مقایسه با رایانه های رقیب این دستگاه بسیار گران قیمت بود. البته خصوصیاتی نیز در آن وجود داشت که مک را از رقبا جدا می کرد. تفاوت عمده ی آن رابط کاربری گرافیکی بود.

مکینتاش ۲ تنها سخت افزار قدرتمندتری به نسبت مک ۱ نداشت. ظاهر آن به کلی تغییر کرده بود. کیس آن به صورت افقی طراحی شده بود و به راحتی امکان باز کردن و ارتقای خصوصیات سخت افزاری وجود داشت. مک ۲ همچنین دارای نمایشگر رنگی بود.

گسی جدای از رایانه، پروژه های دیگری را نیز در اپل شروع کرد. دو مورد از آنها مسج‌پد نیوتن (Newton MessagePad) و لپ تاپ ای‌میت (eMate) بود. گسی طی سالهای ۱۹۸۱ تا انتهای این دهه در اپل مشغول به کار بود. همین دوران محصولات اپل با بیشترین قیمت روانه ی بازار می شد. نمونه های مشابه IBM با قیمت پایین تری عرضه می شدند. رایانه های IBM به همراه ویندوز و نشر رومیزی ارزان قیمت، برخی از وفادارترین مشتریان اپل را نیز به سمت این شرکت جذب کرد. تاریخچه اپل در حال فروپاشی بود.

مسج‌پد نیوتن

۳ ماهه چهارم سال ۱۹۸۹ اپل برای اولین بار کاهش میزان فروش را تجربه کرد. سهام اپل یک پنجم ارزش خود را از دست داد. بدین ترتیب گسی سال بعد شرکت را ترک کرد تا بلکه تاریخچه شرکت اپل از سقوط نجات پیدا کند.

او نیز مانند جابز به یک شرکت دیگر ملحق شد. شرکت «بی» (Be Incorporated) که در حال توسعه ی سیستم عامل «بی‌اواس» (BeOS) بود به گسی خوش آمد گفت.

پس از آن اپل سعی کرد با ارائه ی محصولات ارزان قیمت تر نظیر مکینتاش کلاسیک (Macintosh Classic)، مکینتاش ال‌سی (Macintosh LC) و مکینتاش آی‌آی‌اس‌آی (Macintosh IIsi) برخی از مشتریان کم درآمد را جذب کند. مکینتاش کلاسیک دارای پردازنده ی ۸ مگاهرتزی و قیمت ۹۹۹ دلار بود و مکینتاش ال‌سی از پردازنده ی ۱۶ مگاهرتزی و کیس جعبه پیتزایی برخوردار بود. مکینتاش ال‌سی بدون نمایشگر قیمت ۹۹۹ دلار داشت. آی‌آی‌اس‌آی نیز پردازنده ی ۲۰ مگاهرتزی همراه یک کیس بزرگ با قیمت ۲۹۹۹ دلار بدون نمایشگر داشت.

پس از چند سال انتظار بالأخره طرفداران به سمت این محصولات ارزان قیمت متمایل شدند و اپل نیز از خیزش دوباره لذت برد. در ادامه می خوانیم که تاریخچه اپل با این محصولات نیز نجات پیدا نمی کند و هر روز خبرهای بدی به گوش می رسند.

 

منابع: biography , macworld , wikipedia , macworld , bamilo

این مطالب را نیز بخوانید

نویسنده: هادی ملکی

هادی فعالیت حرفه‌ای خود را در سطح وب از سال 1390شروع کرد. در زمینه‌ سبک زندگی، دیجیتال مارکتینگ، سخنوری، آی‌تی، زبان انگلیسی و کروماکی تخصص داشته و تناسب اندام جزو علایق اصلی وی بشمار می‌رود. در این راستا کاهش وزن 35 کیلوگرم در یک سال از افتخارات او محسوب می‌شود. هادی معتقد است زبان طنز مؤثرترین زبان انتقال اطلاعات است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *