بامیلو بلاگ / سبک زندگی / فرهنگ و هنر / آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند
آثار هنری

آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

نازی‌ها را جزو بزرگترین سارقانِ آثار هنری در تاریخ به حساب می‌آورند. نازی‌ها این آثار هنری را از شهروندان خودشان ضبط می‌کردند، یا از گالری‌های کشورهای اشغالی می‌ربودند، و سرانجام کار به جایی رسید که بیش از 20 درصد آثار هنری اروپا را به یغما بردند. مهمترین رهبر یا دلال حزب نازی کسی نبود مگر اینشتاشتاب ریچسلیر رزنبرگ [Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg] که برای غارتِ مجموعه‌های موزه‌ها و انتقال آنها از طریق کشتی به آلمان منصوب شده بود. برخی از آن قطعات و آثار مسروقه هنوز مفقودند، گرچه اغلب‌شان به لطف سازمان‌هایی مثل «کمیته‌ی آثار هنری مسروقه در اروپا» بازیافته و احیا شده‌اند. برخی از این «آثار هنری مسروقه» را در اینجا مرور می‌کنیم.

10 مورد از آثار هنری که توسط نازی ها دزدیده شد

سه‌لته‌ایِ گنت [The Ghent Altarpiece]

سه‌لته‌ایِ گنت [The Ghent Altarpiece] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

در تاریخ هنر، سه‌لته‌ی گنت به‌عنوان محبوب‌ترین اثر هنری نزد دزدان و در بین «آثار هنری مسروقه» شناخته می‌شود. این اثر بیشترین تعداد سرقت را متحمل شده است. این اثر فلاندری و قرن پانزدهمی را هیوبرت و جان ون آیک نقاشی کرده‌اند. این نقاشی یکی از اولین آثار نقاشی است که به جای رنگ لعابی از رنگ روغن بهره برده است. ابتدا جناب ناپلئون کبیر این نقاشی را به فرانسه برد و بعد آلمان‌های نازی در جریان جنگ اول جهانی آنرا دزدیدند. در سال 1934 لته‌هایی که گمشده بودند به سرقت رفتند. هیتلر این لته‌ها را برای پروژه‌ی موزه‌ی Führermuseum در لینز می‌خواست و گورینگ برای دارایی شخصی‌اش در کارینهال. گورینگ به هیتلر پیش‌دستی کرد و نگذاشت این اثر ابتدا بر دیوارهای باوارایا نصب شود.

رافائل، پرتره‌ی یک مرد جوان [Portrait of a Young Man]

رافائل، پرتره‌ی یک مرد جوان [Portrait of a Young Man] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

برخی اعتقاد دارند که پرتره‌ی یک مرد جوان خود‌ـ‌نگاره‌‌ی رافائل است که در 1514 به انجام رسید. پرنس آدام یرژی چارتوریسکی آنرا در سال 1798 از ایتالیا به شهر کارکف آورد و در موزه نصب کرد. این اثر که در ابتدای تجاوز آلمانی‌ها در کنار سایر آثار مهم مخفی بود بعدا کشف شد و به صورت یک مجموعه‌ی هنری به سرقت رفت. این پرتره سرانجام در دفتر کار هانس فرانک نصب شد که ژنرال و حاکم لهستانی بود که مرتبا بین برلین و کارکف در رفت و آمد بود. در سال 1945 این اثر در دست این شخص دیده شد و باور عده‌ای بر این است که وقتی او به شوروی سابق گریخت این نقاشی با او به آنجا رفت. در بین آثار هنری مسروقه، این اثر تا امروز مفقود است

منجم، ورمیر [The Astronomer]

منجم، ورمیر [The Astronomer] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

یکی از بهترین استاد بزرگ ورمیر، منجم، از سال 1983 به طور مسالمت‌آمیزی در موزه لوور به دیوار آویزان شده است. منجم، قبل از این، در اختیار شاخه‌ی فرانسوی خانواده‌ی روتشیلد بود و جزو  19 صندوقچه‌ی آثار هنری به شمار می‌آمد که در پی تهاجم فرانسه از خانواده  روتشیلد غصب شد. این اثر به پاریس فرستاده شد که به صورت انبار در اختیار نازی‌ها بود و آثار مهم را پیش از ارسال برای هیتلر یا گورینگ مدتی در آنجا نگه می‌داشتند. سرانجام، متفقین 6600 اثر نقاشی را از معادن نمک کشف کردند تا از فهرست آثار هنری مفقوده به فهرست آثار هنری مسروقه وارد شود.

اتاق اَمبر یا اتاق کهربایی [The Amber Room]

اتاق اَمبر یا اتاق کهربایی [The Amber Room] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

این اثر هم جزو آثار هنری مسروقه به شمار می‌آید و یک حجره‌ی باروک است که با صفحات و قاب‌های کهربایی، ورقه‌های طلا، و آینه‌ها تزیین شده و اساسا در قلعه‌ای در برلین نصب شده بود. این اثر از طرف خانواده‌ی سلطنتی پروسی در 1917 به تزار هدیه داده شد و در قصر کاترین در سن پترزبورگ قرار گرفت. وقتی آلمان‌ها در 1941 این شهر را اشغال کردند ظرف تنها 36 ساعت و به رغم پشت کاغذدیواری‌ها پنهان بود آنرا سوا کردند. نازی‌ها آنرا به موزه‌ی کونیگسبرگ منتقل کردند. از آن پس  سرنوشت این اثر کمی تیره و تار شد. ممکن است که این اثر در بمباران‌های متفقین در 1944 نابود شده باشد یا وقتی نیروهای شوروی در 1945 شهر را اشغال کردند از بین رفته باشد. اما این حدس هم وجود دارد که این اثر در قطار معروف به قطار طلای آلمان که در 2015 در لهستان پیدا شد وجود داشته باشد.

میکل‌آنجلو، شمایل مدونا اهل بروجس [Madonna of Bruges]

میکل‌آنجلو، شمایل مدونا اهل بروجس [Madonna of Bruges] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

مدونای بروجس تنها اثر میکل‌آنجلو است که در زمان حیات این هنرمند از خاک ایتالیا بیرون برده شد. مجسمه‌ی مریم باکره و عیسای نوزاد بین سال‌های 1501 تا 1504 ساخته شد و با هدایت بازرگانانِ شهر بیرون برده شد. در سپتامبر 1944 وقتی نیروهای آلمانی داشتند از بلژیک و هلند برمی‌گشتند، این تندیس به طور قاچاقی به آلمان رفت. این اثر از «آثار هنری مسروقه»ی کلاسیکی محسوب می‌شود که در موزه آلتائوسی در 1945 پیدا شد و به مکان اصلیش یعنی به کلیسای مریم مقدس در برجس بازگردانده شد.

گوستاو کلیمت، پرتره‌ی ادل بلوخ‌ـ‌بوئر اول [Portrait of Adele Bloch-Bauer I]

گوستاو کلیمت، پرتره‌ی ادل بلوخ‌ـ‌بوئر اول [Portrait of Adele Bloch-Bauer I] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

کلیمت تصویر ادل بلوخ‌ـ‌بوئر، همسر فردینان بلوخ‌ـ‌بوئر را دو بار نقاشی کرده است. اولین پرتره را در سال 1907 کشید و احتمالا بهترین مثال از دوره‌ی طلایی کلیمت به حساب می‌آید، و نمونه‌ی کلاسیکی از سبک «هنر جدید» [Jugendstil] وینی است. در سال 1938، با اتحاد بین آلمان و اتریش، فردینان فرار کرد و مجموعه آثارش را وانهاد. این اثر هم جزو «آثار هنری مسروقه»ای است که توسط نازی‌ها ضبط شد و به فروش رفت. موزه‌ی دولتی اتریش این پرتره‌ی اَدل بلوخ‌ـ‌باوئر را خرید و اخیرا همین اثر به موضوع فیلم «زنی در طلا» (2015) تبدیل شد.

ال‌گرکو، پرتره‌ی یک جنتلمن [Portrait of a Gentleman]

ال‌گرکو، پرتره‌ی یک جنتلمن [Portrait of a Gentleman] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

این اثر جزو « آثار هنری مسروقه»ای است که اوایل همین امسال به تیتر خبرها تبدیل شده بود. «کمیته‌ی آثار هنری مسروقه در اروپا» این اثر ال‌گرکو را احیا و بازیابی کرد و این اثر را به صاحبان اصلیش برگرداند، تنها یکی از 3500 اثر او، آن هم بعد از سال 1999 که این کمیته تشکیل شد. این پرتره بخشی از مجموعه‌ی ژولیوس پریستر، صنعت‌گر یهودی، بود که گشتاپو آنرا در 1944 غصب کرد. بعد از 70 سال جستجو برای یافتن مجموعه‌ی ال‌گرکو در سال 2015 این اثر به خانواده‌ی پریستر عودت داده شد. این اثر در 1952 از نیویورک سر درآورد و بین دلالهای بازار هنر دست به دست شد تا اینکه در سال 2014 دوباره در نیویورک پیدا و ضبط شد.

ون‌گوگ، پرتره‌ای بر جاده‌ی تاراسکان [Portrait on the Road to Tarascon]

ون‌گوگ، پرتره‌ای بر جاده‌ی تاراسکان [Portrait on the Road to Tarascon] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

جزئیات درباره‌ی این تابلوی ون‌گوگ که در سال 1988 نقاشی شده کمی مبهم و ناقص هستند. این اثر یک خودنگاره از هنرمند است که بر جاده‌ای به سوی شهر پروانسی می‌رود در حالیکه در این طی طریق سایه‌ای هم کنارش دیده می‌شود. در دهه‌ی پنجاه، فرانسیس بیکن از این نقاشی الهام گرفت و تعدادی نقاشی خلق کرد که صرفا بازتولید اثر اصلی بودند. می‌دانیم که این اثر ون‌گوگ به وسیله‌ی آلمانی‌های نازی به تاراج رفت و در ماگدبورگ نصب شد و باور بر این است که این محل نگهداری تابلو نیز در حمله‌ی متفقین کاملا ویران شد. در بین آثار هنری مسروقه، سرنوشت این اثر هنوز نامعلوم است.

مکس لیبرمن، دو سوارکار بر ساحل [Two Riders on the Beach]

مکس لیبرمن، دو سوارکار بر ساحل [Two Riders on the Beach] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

نقاش آلمانی یهودی ماکس لیبرمن نسخه‌هایی از «دو سوارکار بر ساحل» را کشید که یکی از بهترین موارد آثار امپرسیونیستی آلمان محسوب می‌شود. یک نسخه به مجموعه‌ای در نیویورک برده شد. نسخه دیگر به دیوید فریدمن، صنعتکار یهود داده شد که بعدا در 1938 از او هم دزدیده شد. این اثر به دست یک دلال هنر آلمانی رسید، یعنی هیلده‌براند گورلیت که برای موزه‌ی فوهر کار می‌کرد. متفقین پس از جنگ به او اجازه دادند این نقاشی را نگه دارد. در 2012 پسر او کشف کرد که بیش از 1200 نقاشی از جمله آثاری از شاگال، دیکس، ماتیس و لیبرمن در آپارتمان مونیخی پدرش وجود دارند. قیمت این آثار در حراجی در 2015 بالغ بر 1.86 میلیون یورو تخمین زده شد. این اثر هم در بین آن آثار هنری مسروقه بود.

لئوناردو داوینچی، بانویی ملبس به خز

لئوناردو داوینچی، بانویی ملبس به خز - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

نازی‌ها وقتی به لهستان رسیدند به طور خاص به سه تابلو چشم داشتند. یکی از آنها همان اثر رافائل بود که بالاتر ذکر شد. دومی «بانویی در خز» اثر لئوناردو در 1489 است که سیسیلیا گالرانی را به تصویر می‌کشد، که از معشوقه‌های لودویکو اسفورزا، دوک میلان، به شمار می‌آمد. این اثر را آدام چارتریسکی در سال 1798 از ایتالیا به آنجا برد و در 1939 به سرقت رفت و به برلین ارسال شد و بعد دوباره تحت اختیار هانس فرانک در کارکف درآمد. هرچند برخلاف رافائل، این اثر را در منزل فرانک در باواریا پیدا کردند در حالیکه او خود به شوروی گریخته بود. متفقین این اثر را بازیافتند و به موزه کارکف عودت دادند. این اثر خوشبختانه از بین آثار هنری مسروقه جان سالم به در برد.

رامبراند، چشم‌اندازی از سامری نیک [Landscape with the Good Samaritan]

رامبراند، چشم‌اندازی از سامری نیک [Landscape with the Good Samaritan] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

 سومین تابلوی نقاشی که نازی‌ها از موزه‌ی چارتریسکی ربودند، «چشم‌اندازی از سامری نیک» اثر رامبراند در 1638 است که به دنبال اشغال لهستان توسط آلمان نازی از موزه کارکف دزدیده و غصب شد. به رغم تلاش‌ها برای مخفی‌کردن این نقاشی‌ها از دست گشتاپو، آن نیروهای متجاوز کاملا خبر داشتند که اوضاع از چه قرار است. دلال هنری، کاژتان مولمن وظیفه داشت که نقاشی‌ها را د ر بحبوحه‌ی جنگ بین کارکف و گورینگ در کارینهال جابجا کند. وقتی متفقین این دلال پلید را در باورایا دستگیر کردند این نقاشی رامبرانت هم که مدتها جزو آثار هنری مسروقه بود سرانجام پیدا شد.

ون‌گوگ، پل لانگلوا در آرله [The Langlois Bridge at Arles]

ون‌گوگ، پل لانگلوا در آرله [The Langlois Bridge at Arles] - آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

ون‌گوگ این نقاشی را چهار بار کشید. نسخه سال 1888 توسط گورینگ برای موزه کارینهال تصاحب شد. در سپتامبر 2015 کاتالوگ کامل نقاشی‌های غصبیِ گورینک منتشر شد و 1400 اثر هنری که او به این موزه آورده بود معلوم و شناسامه‌دار شدند. آثاری از فراگونار، بونار، ولاسکز، و البته این نقاشی ون‌گوگ جزو آثار مورد علاقه‌ی جناب گورینگ غاصب بودند. این موجود که به اسم هنر در واقع از ملت‌ها دزدی می‌کرد نقاشی دیگری از ون‌گوگ بیچاره را هم از فرانکفورت دزدیده بود که «پرتره‌ی دکتر گاشت» نام داشت و البته آنرا در 1937 فروخت.

اگر قصد خرید تابلو و آثار هنری را دارید مطلب راهنمای خرید تابلو و آثار هنری را حتما مطالعه کنید.

راهنمای خرید تابلو و آثار هنری

کامیل پیسارو، بلوار مونت‌مارتره [Le Boulevard Montmartre]

آثار هنری مشهوری که نازی‌ها دزدیدند

پیسارو، این امپرسیونیست کبیر، بارها و بارها در اوقات مختلفی از سال، بلوار مونت‌مارتره را نقاشی کرد. نسخه‌ای از نقاشی این بلوار که به «نمایش بعدازظهر بهاری» (1897) معروف است بخشی از مجموعه‌ی مکس سیلبربرگ بود، که یکی از تجار یهودی اهل برسلو است و مجموعه‌اش شامل آثاری از مانه، سزان، و مونه بود که توسط نازی‌ها یکجا غصب شد. سیلبربرگ در آشویتس درگذشت اما پسر و دخترخوانده‌اش به انگلستان گریختند. این اثر پیسارو که جزو آثار هنری مسروقه بود عاقبت در سال 2009 به آنها بازگردانده شد، درست چهار سال بعد از اینکه گرتا سیلبربرگ در 99 سالگی درگذشت. این اثر در سال 2014 در حراج ساتبی به قیمت 19.7 میلیون یورو فروخته شد.

نویسنده: نیما پارسه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *